Çekirdeksiz Kırık Yağlı Antep Zeytini, Gaziantep mutfağının en özel kahvaltılık ve meze çeşitlerinden biridir. Standart sofralık zeytinlerden farklı olarak, hem işlenme şekli hem de sunumuyla kendine has bir karaktere sahiptir.
Bu lezzetin temel özellikleri ve tüketim şekilleri şöyledir:
Zeytin Türü: Genellikle Gaziantep ve Kilis bölgesinde yetişen, yağ oranı yüksek ve kendine has aroması olan yeşil zeytinlerden (yerel adıyla bazen Eğri Burun veya Nizip Yağlık cinsi) yapılır.
Kırık Olması: Zeytinler toplanıp yıkandıktan sonra taşla veya makinelerle kırılarak acı suyunun daha hızlı çıkması ve lezzetlenmesi sağlanır.
Çekirdeksiz Olması: Kırma işleminden sonra veya önce çekirdekleri çıkarılır. Bu işlem zeytinin "lop et" şeklinde kalmasını sağlar ve yeme kolaylığı sunar.
Yağlı ve Soslu: Salamura suyundan çıkarılan zeytinler, hakiki zeytinyağı ve baharatlarla harmanlanarak bekletilir.
Bu zeytin türü, klasik Ege zeytinlerine göre daha baharatlı ve aromatik bir yapıdadır.
Ekşilik: Doğal fermantasyon ve bazen eklenen limon tuzu/nar ekşisi nedeniyle hafif mayhoş bir tadı vardır.
Acılık: Kırma zeytinin doğasında olan hafif meyvemsi acılık, zeytinyağı ile dengelenir.
Gaziantep'te bu zeytin sadece bir "kahvaltılık" değil, adeta bir salata (piyaz) gibi hazırlanır. İşte en meşhur hazırlanış şekli:
Zeytin Piyazı Tarifi (Antep Usulü):
Malzemeler: Çekirdeksiz kırık zeytin, iri dövülmüş ceviz içi, nar ekşisi, bol zeytinyağı, pul biber (tercihen Antep'in ipek pul biberi) ve taze zahter (veya kekik).
Yapılışı: Zeytinleri bir kaba alın. Üzerine bolca ceviz, pul biber ve kekik ekleyin.
Sosu: Hakiki nar ekşisi ve sızma zeytinyağını üzerinde gezdirin.
Tüketim: Sıcak pide veya tırnaklı ekmek ile banarak yenir.
Bu zeytin "yağlı" olduğu için buzdolabında saklanması tavsiye edilir. Zeytinyağı dolapta donabilir (beyazlaşabilir), bu zeytinyağının doğal olduğunu gösterir. Oda sıcaklığına çıktığında eski haline dönecektir.